Autor: gsztank

OLEJE ROŚLINNE W ŻYWIENIU CZŁOWIEKA

Vegetable oils in human nutrition Patrycja Ewelina Kempska1, Anna Felińczak2 1 studentka, Zdrowie Publiczne, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, Wrocław, Polska 2 Zakład Organizacji i Zarządzania Katedry Zdrowia Publicznego na Wydziale Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, Wrocław, Polska Streszczenie Celem pracy jest charakterystyka olejów roślinnych oraz wykazanie ich wpływu na organizm człowieka. Dostępne na rynku roślinne oleje różnią się między sobą składem chemicznym, procesem pozyskiwania, zawartością kwasów tłuszczowych. Skład chemiczny olejów roślinnych, czyli bioaktywne składniki, spełnia swoistą funkcję w organizmie. Ich działanie skupia się na profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych, jednak w innych badaniach udowodniono również korzystny wpływ kwasów tłuszczowych omega-3 na OUN oraz łagodzenie objawów reumatoidalnego zapalenia stawów. Kolejnym czynnikiem jest stosunek kwasów tłuszczowych omega-3 do omega-6. Jest to ważne ze względu na swoistą konkurencję między tymi kwasami o jeden szlak enzymatyczny. Ponadto kwasy tłuszczowe omega-3 wykazują m.in. działanie przeciwzakrzepowe. Dodatkowo ważny jest sam proces pozyskiwania olejów roślinnych. W wyniku rafinacji olej traci wiele bioaktywnych składników wrażliwych na podwyższoną temperaturę, które wówczas nie spełniają profilaktycznego działania. Przy wyborze oleju roślinnego do smażenia ważna jest budowa chemiczna kwasów tłuszczowych. Oleje odpowiednie do smażenia to takie, które w swym składzie mają przewagę JNKT. Ponadto oleje roślinne wchodzą w różnego rodzaju interakcje z lekami lub składnikami pożywienia, co jest korzystne bądź niebezpieczne dla organizmu. Z przeprowadzonych badań wynika, że olej z ogórecznika wchodzi w największą ilość interakcji ze...

Read More

Epidemiologia i profilaktyka inwazyjnych zakażeń pneumokokowych w grupie osób dorosłych

Epidemiology and prevention of invasive pneumococcal infections in adults Joanna Bulira-Pawełczyk1, Olga Partyka1, Andrzej M. Fal1,2 1 Zakład Organizacji i Ekonomiki Ochrony Zdrowia oraz Szpitalnictwa, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny, Warszawa, Polska 2 Katedra Zdrowia Publicznego, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, Wrocław, Polska Streszczenie Zakażenia bakterią Streptococcus pneumoniae są na świecie najczęstszą przyczyną umieralności, której można zapobiec przez szczepienia ochronne. Problem schorzeń wywoływanych przez pneumokoki dotyka przede wszystkim małych dzieci. Dzięki podjęciu szeregu działań z zakresu podnoszenia świadomości na temat pneumokoków oraz wprowadzenia szczepień ochronnych sytuacja zdrowotna najmłodszych pacjentów uległa poprawie. Jednakże systemy ochrony zdrowia stają przed kolejnym wyzwaniem związanym z zakażeniami S. pnemoniae. Ze względu na starzenie się społeczeństwa choroby wywołane zakażenie pneumokokami stają się istotnym problemem zdrowotnym zarówno w Polsce, jak i innych krajach Europy. Osoby starsze ze względu na słabsze działanie układu immunologicznego oraz liczne choroby współistniejące znajdują się w grupie ryzyka zakażeń pneumokokowych. Niniejsza praca jest próbą prezentacji zagadnienia inwazyjnych zakażeń pneumokokami u dorosłych. Przedstawiono zarys epidemiologii inwazyjnej choroby pneumokokowej w państwach Unii Europejskiej oraz wstęp do sytuacji w Polsce. Zaprezentowano rekomendacje mające na celu lepsze zabezpieczenie zdrowotne społeczeństwa. Dokonano porównania rozwiązań dotyczących szczepień w grupie osób dorosłych w wybranych krajach. Praca pokazuje również działania podejmowane w ramach profilaktyki zakażeń pneumokokowych w Polsce poprzez przegląd programów przesłanych przez jednostki samorządu terytorialnego w celu uzyskania opinii AOTMiT. Słowa kluczowe: Streptococcus pneumoniae, szczepienia, choroby zakaźne...

Read More

DYNAMICS OF FINANCING INCREASE AND ITS IMPACT THE CHOSEN TYPES ON HEALTH BENEFITS IN THE YEARS 2003−2017 IN POLAND

Financing hospitals, outpatient specialist health care and basic health care by NFZ in the years 2003–2017 Mariusz Tarhoni1, Andrzej M. Fal2,1 1 Department of Organization and Economics of Health Care of National Institute of Public Health-National Institute of Hygiene in Warsaw, Poland. 2 Department of Public Health, Medical University in Wrocław, Poland Abstract The systems of financing health care benefits from the public resources are characteristic for considerable slowness in decision making about change, the process of change thus also the results of the change. It results from the complicated structure of management and the size and variety of tasks necessary for proper activity. Big impact on resources distribution and their level in the type positions of the financial plan have the relations of the Payer with the insured (beneficiaries) as well as benefits providers. Mutual relations in this triangle influence also the resistance of the system as a whole on errors in contacts and elimination during the unfavorable both for patients as well as for Payer. All trials of making fast significant changes in redistribution of financing provide unforeseeable distortions in the activities of the medical services market. It does not mean that such changes should not be designed, but only they should be done wisely. The curve of financial outlays increase on health protection in Poland from 1999 until now has characteristics close to steadily growing linear....

Read More

DYNAMIKA WZROSTU FINANSOWANIA ORAZ JEJ WPŁYW NA WYBRANE RODZAJE ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH W LATACH 2003–2017

Finansowanie szpitali, ambulatoryjnej opieki specjalistycznej oraz podstawowej opieki zdrowotnej przez NFZ w latach 2003 – 2017 Mariusz Tarhoni1, Andrzej M. Fal2,1 1 Zakład Organizacji i Ekonomiki Ochrony Zdrowia oraz Szpitalnictwa, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy Zakład Higieny, Warszawa, Polska 2 Katedra Zdrowia Publicznego, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, Wrocław, Polska STRESZCZENIE Systemy finansowania świadczeń zdrowotnych ze środków publicznych charakteryzują się znaczną powolnością procesu podejmowania decyzji o zmianie, samego procesu zmiany, a tym samym również skutków tej zmiany. Wynika to ze skomplikowanej struktury zarządzania oraz wielkości i różnorodności zadań koniecznych do prawidłowego działania. Duży wpływ na dystrybucję środków i ich wysokości w pozycjach rodzajowych planu finansowego mają związki płatnika z ubezpieczonymi (świadczeniobiorcami), jak i świadczeniodawcami. Wzajemne relacje w tym trójkącie wpływają też na odporność systemu jako całości na błędy w kontraktowaniu oraz eliminację w czasie rozwiązań niekorzystnych zarówno dla pacjentów, jak i płatnika. Wszelkie próby wykonywania szybko znacznych zmian w redystrybucji finansowania powodują nieprzewidywalne zakłócenia w działaniu rynków usług medycznych. Nie oznacza to, iż nie powinno się takich zmian projektować, a jedynie podchodzić do nich roztropnie. Krzywa wzrostu nakładów finansowych na ochronę zdrowia w Polsce od 1999 roku do chwili obecnej ma charakterystykę zbliżoną do liniowej stale rosnącej. W prezentowanym materiale dokonano analizy wydatków płatnika na główne rodzaje świadczeń zdrowotnych, tj. na szpitale, AOS i POZ. Przyjęto do analizy okres od 2003 roku do chwili obecnej. We wcześniejszym okresie, czyli...

Read More

Ocena jakości życia dzieci z alergicznym nieżytem nosa

Assessment of quality of life in children with allergic rhinitis Hanna Sikorska-Szaflik, Barbara Sozańska I Katedra Pediatrii, Klinika Pediatrii, Alergologii i Kardiologii, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, Wrocław, Polska Streszczenie Alergiczny nieżyt nosa jest najczęstszym przewlekłym schorzeniem u dzieci. Objawami są blokada i świąd nosa, nadmierna wydzielina z nosa i kichanie. Choroba wpływa na jakość życia dzieci bezpośrednio z powodu objawów, ale i pośrednio poprzez powodowanie m.in.: zmęczenia, trudności z zasypianiem, rozbicia. Zaburzone jest nie tylko samopoczucie fizyczne dziecka, ale też sfera socjalna i emocjonalna. Ocena, które z objawów są najbardziej dokuczliwe różni się w zależności od wieku pacjenta. Schorzenie stanowi także problem finansowy, generując koszty związane z długotrwałym leczeniem, diagnostyką i opieką medyczną. Poziom jakości życia dzieci można określać przy użyciu kwestionariuszy ogólnych i specyficznych. Kwestionariusze ogólne są bardziej uniwersalne, pozwalają zbadać zależność pomiędzy stanem zdrowia a wieloma innymi czynnikami. Kwestionariusze szczegółowe dostarczają informacji na temat wybranych aspektów jakości życia związanych z chorobą. Dobór właściwego kwestionariusza ma istotne znaczenie w procesie planowania badania, zapewnia ocenę takich aspektów, których nie da się określić w rutynowym badaniu lekarskim a zebranie danych zarówno od dziecka, jak i rodzica umożliwia ocenę wpływu choroby na funkcjonowanie całej rodziny. W artykule opisano wybrane kwestionariusze wykorzystywane w ocenie jakości życia z podkreśleniem ich zalet i przydatności użycia. Zaznaczono, na czym powinien opierać się wybór rodzaju ankiety zastosowanej w badaniu. Przedstawiono przegląd piśmiennictwa dotyczący wpływu alergicznego nieżytu...

Read More