PHYSICAL ACTIVITY OBSERVED AMONG STUDENTS AT WROCŁAW UNIVERSITY OF SCIENCE AND TECHNOLOGY AND WROCŁAW MEDICAL UNIVERSITY

Marta Szczepuła¹, Aureliusz Kosendiak²

¹Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław, Polska

²Studium Wychowania Fizycznego i Sportu, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław, Polska

STRESZCZENIE

Wstęp: Aktywność fizyczna jest działaniem prozdrowotnym. Zapobiega chorobom, poprawia samopoczucie, przyspiesza pracę metabolizmu, jest głównym składnikiem zdrowego stylu życia. Brak aktywności ruchowej może mieć wpływ na rozwój chorób cywilizacyjnych m.in. miażdżyca, otyłość, choroby układu krążenia czy nowotwory. Konkurencję dla aktywności fizycznej stanowią zajęcia związane z bezruchem: oglądanie telewizora, korzystanie z telefonów, gier wideo czy komputera. Aktywność ruchowa społeczeństwa polskiego jest niezadowalająca, co można zauważyć już u dzieci i młodzieży.

Cel pracy: Określenie i porównanie poziomu aktywności fizycznej studentów Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

Materiał i metody: Badanie przeprowadzono w marcu 2016 roku wśród ٢٠٠ studentów wybranych uczelni wyższych we Wrocławiu. Informacje na temat aktywności fizycznej zostały zebrane za pomocą Międzynarodowego Kwestionariusza Aktywności Fizycznej IPAQ – wersja krótka. W badaniu uwzględniono wiek, płeć, a także wzrost i wagę, na podstawie której obliczono wskaźnik BMI (body mass index) badanych osób.

Wyniki: W badanej grupie stwierdzono, że poziom aktywności fizycznej na obydwu uczelniach jest wysoki. Intensywną aktywność ruchową uprawia 38% studentów Politechniki Wrocławskiej i 54% studentów z Uniwersytetu Medycznego. Umiarkowaną aktywność fizyczną podejmowało 45% studentów z Politechniki Wrocławskiej i 31% z Uniwersytetu Medycznego. Brak aktywności ruchowej deklarowało 17% osób z Politechniki Wrocławskiej i 15% z Uniwersytetu Medycznego. Na podstawie przeprowadzonych pomiarów antropometrycznych obliczono wskaźnik BMI. Prawidłowy stopień odżywienia wykazało 73% studentów, niedowagę posiadało 8,5% osób, natomiast nadwagę 16%, a otyłość 2,5% ankietowanych. Badana grupa studentów zadeklarowała, że spędza średnio 6 godzin 18 minut w pozycji siedzącej.

Wnioski: Poziom aktywności fizycznej na obydwu uczelniach jest wysoki. Intensywną aktywność fizyczną w ciągu ostatnich 7 dni uprawiało 57,5% badanych osób, natomiast 42,5% nie wykonywało takiego rodzaju aktywności. 65,5% respondentów miało do czynienia z umiarkowaną aktywnością fizyczną w ciągu ostatnich 7 dni, zaś 34% badanych poświęcało na umiarkowaną aktywność fizyczną więcej niż 2 godziny dziennie. Osoby badane spędzały w pozycji siedzącej średnio 6 godzin i 18 minut dziennie. Płeć warunkowała podejmowanie poziomu aktywności fizycznej.

ABSTRACT

Introduction: Physical activity is a proactive proceeding. It prevents various diseases, improves general well-being, enhances metabolism and contributes to a healthy lifestyle. The lack of physical activity might be the cause of civilization diseases such as sclerosis, obesity, cardiovascular disease and tumours. Today, physical activity is practiced as certain immobility; watching television, playing computer games and using smartphones demonstrates that physical activity observed in Polish society is unsatisfactory, given that it is already poor among children and teenagers.

Aim: The aim of this study is to compare and assess the level of physical activity observed among students at Wrocław University of Science and Technology and Wrocław Medical University.

Research material and methods: The study was conducted on 200 students from both universities in March 2016. The information about physical activity was gathered with the use of International Physical Activity Questionnaire. Included in the survey were: age, sex, height and weight which indicated the BMI of those examined.

Results: The study showed that the level of physical activity of students at both universities is high. As much as 38% of students at Wrocław University of Science and Technology and 54% of students at Wrocław Medical University declared notable physical activity. Moderate activity was practiced by 45% of students at University of Science and Technology and 31% of students at Medical University. Only 17% of students at University of Science and Technology and 15% of students at Medical University declared no physical activity. The results of the study also helped indicate the BMI of the research group. Proper nutrition was observed among 73% of all students , 8.5% of the examined were underweight with 16% of the students being overweight and 2.5% considered obese. The interviewees reported to regularly spend an average of 6 hours and 18 minutes in a seated position.

Conclusion: The level of physical activity among the examined at both universities was considered high. Intensive physical activity was observed among 57.5% of the students, however, 42.5% declared no activity within the past week. Moderate physical activity was indicated by 65.5 % and only 34% of the students were physically active for more than 2 hours during the day. All of the students declared to remain in a seated position for an average of 6 hours and 18 minutes every day. The study indicated that sex was a determinant of physical activity among the research group.

Public Health Forum 2018;IV(XII)1(44):41-48

WSTĘP

Aktywność fizyczna jest działaniem prozdrowotnym, a także jednym ze sposobów zapobiegania chorobom. Działa ona nie tylko w sferze fizycznej, ale także psychicznej. Przyspiesza pracę metabolizmu, poprawia samopoczucie, jest głównym składnikiem w zdrowym stylu życia [1].

Do głównych korzyści wynikających z uprawiania aktywności fizycznej zalicza się: zapobieganie nadwadze i otyłości; zmniejszenie ryzyka chorób układu krążenia, m.in. miażdżycy czy zawału mięśnia sercowego; wzmocnienie kości i mięśni; zdecydowanie lepsze samopoczucie; zmniejszenie ryzyka zachorowania na nowotwory; zapobieganie rozwojowi nadciśnienia tętniczego i wiele innych [2].

Natomiast: „Zdrowie jest stanem pełnego dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego, społecznego, a nie wyłącznie brakiem choroby lub niedomagania”. Definicja ta została utworzona przez G. Sigerista i zawarta w 1946 roku w Konstytucji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO).

Pojęcie aktywności fizycznej jest obszernie opisywane, ale jedno jest pewne, korzyści wynikające z podejmowania aktywności ruchowej są niezastąpione. Według WHO zalecana dawka tygodniowej aktywności ruchowej to co najmniej 3,5 godziny. Podczas ćwiczeń metabolizm znacznie wzrasta względem spoczynku. Jeśli ćwiczenia są wykonywane regularnie, to taki wysiłek przynosi wiele korzyści zdrowotnych:

wzmocnienie i bardziej ekonomiczna praca serca;

obniżenie ciśnienia tętniczego krwi;

zmniejszenie ilości tkanki tłuszczowej;

lepsza zdolność mięśni do wykorzystania tlenu;

znaczne zmniejszenie wystąpienia ryzyka zawału serca i choroby wieńcowej;

poprawa profilu cholesterolu [3].

Aktywność fizyczna ma pozytywny wpływ na układ oddechowy, krwionośny, zaburzenia metaboliczne, a także na redukcje wolnych rodników tlenowych, a co za tym idzie − sprawność funkcjonalną całego organizmu. Odgrywa ona znaczną rolę we wzmacnianiu i utrzymywaniu zdrowia. Według Raportu Zdrowia WHO, aktywność ruchowa może redukować:

choroby układu krążenia o 15−39%;

nowotwory odbytu o 22−33%;

udar mózgu o 33%;

cukrzycę o 12−35%;

nadciśnienie tętnicze krwi o 12%;

nowotwór piersi o 5−12%;

a także osteoporozę o 18%.

Wraz z rozwijającą się technologią powstało wiele maszyn, pojazdów i urządzeń, dzięki którym skrócił się czas przemieszczania się z miejsca na miejsce. Samoloty, pociągi, samochody czy nawet telefony ułatwiły i usprawniły szybszą komunikację i przekaz informacyjny. Dzięki współczesnemu rozwojowi i nowym wynalazkom człowiek zaprzestał pokonywania dłuższych odległości pieszo i znacznie zmniejszył swoją aktywność ruchową. Szerzący się na całym świecie brak aktywności fizycznej ma bezpośredni wpływ na zdrowie społeczeństwa.

Bezustannie rozwijająca się medycyna często nie jest w stanie zapobiec chorobom, takim jak np.: nowotwór płuc, choroba niedokrwienna serca czy też wypadkom drogowym. Dlatego odpowiednia kultura fizyczna może się przyczynić do redukcji tych chorób [4].

Wśród studentów uczestniczenie w aktywności fizycznej jest bardzo zróżnicowane. Przez wzgląd na nabyte wzorce w okresie dzieciństwa, w środowisku szkolnym, a także w rodzinie studenci są bardziej lub mniej zaangażowani w aktywność ruchową. Większa liczba młodzieży uważa, że zajęcia tego typu są niezbędne i bardzo potrzebne, co prowadzi do pozytywnego nastawienia do różnych form aktywności. Zauważa się, iż studenci zaczynają patrzeć na aspekt zdrowotno-rozwojowy wychowania fizycznego. Ta grupa społeczna zwraca również uwagę na wszelakie formy kultury fizycznej, a także stara się realizować prywatne aspiracje z tym związane.

Według badań J. Stryjeckiej i M. Tarnowskiego na temat przyczyn ograniczających uczestnictwo w rekreacji ruchowej, wśród studentów w grupach o różnym stopniu uczestnictwa w aktywności fizycznej uzyskano zróżnicowane wyniki. Wśród osób ankietowanych było 868 studentów, z podanych odpowiedzi uzyskano następujące dane:

osoby, które deklarowały, że przyczyną braku aktywności ruchowej jest brak czasu stanowiły 27,5%;

brak ćwiczeń spowodowany złym stanem zdrowia zadeklarowało średnio 2,5% studentów;

następnie był brak wytrwałości i konsekwencji 32,6%;

wśród przyczyn ograniczających aktywność fizyczną zostały również uwzględnione środki uzależniające, takie jak: palenie papierosów i picie alkoholu − odpowiednio 16,1% i 8,6%;

kolejny czynniki to zbyt dużo czasu, które osoby ankietowane poświęcają na naukę i tutaj wyróżniono największy odsetek osób, bo aż 51,6%;

brak środków materialnych 9,7%;

i jako ostatni aspekt wzięto pod uwagę brak akceptacji ze strony najbliższych 2,8% [2].

Jak można zauważyć na podstawie analizy przeprowadzonych badań, do głównych przyczyn braku aktywności fizycznej wśród studentów zalicza się: brak czasu spowodowany ciągłym doskonaleniem wiedzy; brak wytrwałości i konsekwencji.

CEL PRACY

Celem badań było określenie i porównanie poziomu aktywności fizycznej studentów Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.

Aby zrealizować cel badań postawiono następujące pytania badawcze:

1. Jaki był poziom aktywności fizycznej wśród studentów Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu?

2. Jaki procent badanych w ciągu ostatnich 7 dni uprawiało intensywną aktywność fizyczną raz w tygodniu?

3. Jaki procent badanych nie wykonywało żadnej intensywnej aktywności fizycznej w ciągu ostatnich 7 dni?

4. Jaki procent badanych w ciągu ostatnich 7 dni podejmowało z umiarkowaną aktywnością fizyczną?

5. Jaki procent badanych poświęcało na umiarkowaną aktywność fizyczną więcej niż 2 godziny dziennie?

6. Ile czasy w ostatnim, tygodniu osoby badane spędziły siedząc?

7. Czy płeć może warunkować poziom aktywności fizycznej?

MATERIAŁ I METODY

Badania przeprowadzone były w marcu 2016 roku, wzięło w nich udział 200 studentów wybranych uczelni wyższych we Wrocławiu. Badaniem objęto 100 osób studiujących na Politechnice Wrocławskiej i 100 osób studiujących na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu, studiujących w trybie stacjonarnym.

Badania przeprowadzono metodą doboru nielosowego − przypadkowego [5], przy użyciu krótkiej wersji Międzynarodowego Kwestionariusza Aktywności Fizycznej IPAQ (IPAQ – International Physical Activity Questionnaire). Polska wersja została skonstruowana przez Elżbietę Biernat i wsp. Badania zostały przeprowadzone w celu uzyskania informacji na temat uprawiania aktywności fizycznej przez studentów. Kwestionariusz IPAQ zawierał 7 pytań i był anonimowy.

Kwestionariusz zawierał pytania dotyczące częstości i czasu podejmowania:

intensywnej aktywności fizycznej,

umiarkowanej aktywności fizycznej,

niskiej aktywności fizycznej, trwającej nieprzerwanie co najmniej 10 minut.

Aby rozwiązywanie kwestionariusza było łatwiejsze, do każdego poziomu intensywności fizycznej były podane przykłady charakteryzujące dany wysiłek fizyczny według Ainsworth i wsp. [6].

W krótkiej wersji Kwestionariusza IPAQ, intensywną aktywność fizyczną definiuje się jako „ciężki wysiłek, zmuszający do wzmożonego oddychania i przyspieszonej akcji serca, m.in.: aerobik, kopanie ziemi, szybka jazda rowerem, podnoszenie dużych ciężarów. Umiarkowana aktywność fizyczna oznacza czynności wymagające przeciętnego wysiłku z nieco wzmożonym oddychaniem i nieco przyspieszoną akcją serca, m.in.: noszenie lżejszych ciężarów, gra w siatkówkę czy jazda na rowerze w normalnym tempie” [7]. Wysiłek o niskiej intensywności to chodzenie w domu, w pracy lub w innych miejscu.

Pytania w kwestionariuszu miały formę pytań otwartych. Odpowiedzi w zależności od pytania można było udzielić w: dniach, godzinach i minutach.

Oprócz wyżej wymienionych kwestii, w kwestionariuszu zostały również umieszczone pytania dotyczące: płci, wieku, masy ciała, a także wysokości ciała badanych.

Do obliczenia poziomu aktywności fizycznej posłużono się współczynnikiem intensywności, odpowiadające wielokrotności przemiany podstawowej MET (Metabolic Equivalent of Work). Każdy rodzaj aktywności ruchowej, który został uwzględniony w kwestionariuszu można wyrazić za pomocą współczynnika MET-min./tydzień. Intensywnej aktywności fizycznej przypisuje się wartość czynnika MET =8, umiarkowanej aktywności fizycznej MET =4, natomiast chodzenie MET =3,3. Uzyskany współczynnik mnoży się przez liczbę dni, w których została podjęta aktywność, a także przez czas trwania danej aktywności w minutach na dzień [8].

Po przeanalizowaniu wypełnionych kwestionariuszy można dokonać klasyfikacji ankietowanych osób w trzech kategoriach aktywności: wysoka (powyżej 1500−3000), dostateczna (600−1500 lub 600−3000) i niewystarczająca (poniżej 600 MET-min./tydzień) [8].

Na podstawie przeprowadzonego kwestionariusza obliczono również wskaźnik BMI (Body Mass Index), opisujący zależność pomiędzy masą ciała w kilogramach i kwadratu wysokości ciała w metrach. Prawidłowy zakres BMI wynosi 18,5−24,9, poniżej 18,5 oznacza niedowagę, od 25 do 29,9 nadwagę, 30,0−34,9 I stopień otyłość, 35−39,9 II stopień otyłości, powyżej 39,9 III stopień otyłości [10].

Osobom ankietowanym udzielono krótkiej instrukcji jak należy odpowiadać na podane w kwestionariuszu pytania. Studenci odpowiadali w kwestionariuszu zależnie od własnych doświadczeń i opinii.

Uzyskane odpowiedzi zostały uporządkowane według wieku, płci i uczelni, a także zostały poddane analizie opisowej i statystycznej. Materiał badawczy został szczegółowo opracowany, a wszystkie obliczenia zostały uzyskane za pomocą programu Microsoft Office Excel 2010.

WYNIKI

Grupę badawczą stanowiło 100 studentów z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu i 100 studentów z Politechniki Wrocławskiej. Wyniki badań przedstawiono w wartościach procentowych przy pomocy wykresów.

Poziom aktywności fizycznej wszystkich badanych osób, wyrażony w procentach przedstawiono na rycinie 1. Znaczny odsetek studentów ćwiczył intensywnie, aż 46% (92 osoby), aktywność umiarkowaną podejmowało 38% respondentów (76 osób). Aż 16% badanych (32 osoby) nie podejmowało żadnego rodzaju aktywności fizycznej. Ogółem aktywność fizyczną podejmowało 84% (168 osób) ankietowanych studentów.

Szczegółowy podział badanych osób ze względu na płeć oraz uczelnię przedstawiono na rycinie 2. . Badaniem zostało objętych 200 osób. Na Uniwersytecie Medycznym znaczną większość stanowiły kobiety 66% (61 osób), zaś mężczyzn było zaledwie 34% (39 osób). Odwrotna tendencja miała miejsce na Politechnice Wrocławskiej, mężczyźni stanowili 64% badanych (69 osób), natomiast kobiety 36% (31 osób).

Szczegółowe przedziały wartości wskaźnika BMI wśród badanych osób przedstawiono na rycinie 3. Można zaobserwować, że znaczny odsetek studentów miał prawidłowy wskaźnik BMI. Wśród ankietowanych osób z Politechniki Wrocławskiej wskaźnik ten posiadało 77% studentów, natomiast wśród studiujących na Uniwersytecie Medycznem − 69%. Na obydwu uczelniach taki sam procent respondentów miało nadwagę (16%). Zarówno niedowagę, jak i otyłość I stopnia posiadał mniejszy odsetek ankietowanych z Politechniki Wrocławskiej, odpowiednio 5% i 2%. Natomiast z Uniwersytetu Medycznego 12% deklarowało, że ma niedowagę, a 3%, że otyłość I stopnia.

Średnia czasu spędzona siedząc dla badanych studentów została przedstawiona na rycinie 4. Studenci Politechniki Wrocławskiej w ciągu ostatniego tygodnia spędzili średnio 385 minut (6 h 25 min) dziennie siedząc. Wśród respondentów Uniwersytetu Medycznego odnotowano nieco mniejszy średni czas, który w ciągu ostatniego tygodnia studenci spędzili w pozycji siedzącej 370 minut (6 h 10 min) dziennie. Średnia czasu dla obydwu uczelni wynosiła 378 minut (6 h 18 min) dziennie.

Na rycinie 5 przestawiono poziom aktywności fizycznej w zależności od płci, wyrażony w procentach. Z uzyskanej analizy wynika, że większy odsetek kobiet ćwiczył intensywną aktywność fizyczną 58% (53 osób), natomiast wśród mężczyzn ten rodzaj aktywności uprawiało 36% (39 osób). Umiarkowaną aktywność ruchową wybierało 28% (26 osób) respondentek, zaś mężczyźni stanowili większy odsetek, bo aż 46% (50 osób) miało do czynienia z tym rodzajem aktywności. Niewystarczającą formę ruchu (chodzenie) wybierało zaledwie 14% (13 osób) kobiet, i 18% (19 osób) mężczyzn.

Na rycinie 6 przedstawiono poziom aktywności fizycznej badanych, uwzględniając podział na uczelnie, wyrażony w procentach. Intensywną aktywność fizyczną uprawiało więcej badanych z Uniwersytetu Medycznego (54%) natomiast z Politechniki Wrocławskiej 38%. Jeśli zaś chodzi o umiarkowaną aktywność ruchową, to przeważali tutaj studenci z PW (45% osób), na UM umiarkowanie ćwiczyło 31% ankietowanych. Brak aktywności fizycznej deklarowało aż 17% studentów PW i 15% studentów UM.

DYSKUSJA

Aktywność fizyczna zaczyna być nieodłącznym elementem edukacji zdrowotnej w polskim społeczeństwie, zarówno dla dzieci, jak i dla osób starszych. Głównym determinantem warunkującym zdrowie jest prawidłowy styl życia, który jest bezpośrednio powiązany z dbaniem o własne zdrowie, w szczególności o aktywne spędzanie czasu [11].

Wśród badanych respondentów 73% miało prawidłowy wskaźnik BMI, u 8,5% stwierdzono niedowagę, zaś 16% posiadało nadwagę, a jedyne 2,5% otyłość I stopnia. Podobne badania przeprowadzili Caballero, Sánchez i Delgado [12], którzy uzyskali zbliżone wyniki. Prawidłowy wskaźnik BMI miało 68%, niedowagę 6%, nadwagę 20%, a otyłością cechowało się 6% badanych osób.

Zbliżone wartości wskaźnika BMI otrzymali również w swoich badaniach Łagowska, Woźniewicz i Jeszka [13], badając grupę 147 uczniów w wieku 16−19 lat, z poznańskiej szkoły sportowej. Niedowagę wskazano u 9% badanych, prawidłowe BMI osiągnęło 78% osób. Nadwagę zaobserwowano u 10% ankietowanych, a otyłość u 3% respondentów.

W analizie wyników Martinsa i wsp. [14] wykazano podobieństwo wskaźnika BMI do wyżej wymienionych badań, gdzie 14% badanych osób posiadało niedowagę, 68% miało prawidłowy wskaźnik BMI. Nadwagę stwierdzono u 15% studentów, a otyłość u 3% badanych.

Badani studenci w pozycji siedzącej spędzali średnio 370 minut dziennie (Ryc. 4). Podobną tendencję zaobserwowano u Bergier i wsp. [15], gdzie w grupie 450 studentów studiujących w Państwowej Szkole Wyższej w Białej Podlaskiej osoby badane w pozycji siedzącej spędzały średnio 329 minut dziennie .W badaniach Bergier i wsp. [16], w których grupę badaną stanowiło 58 ukraińskich studentek uzyskano podobne wyniki, gdzie studenci spędzali średnio 355 minut w pozycji siedzącej. Odmienną tendencję wskazano w badaniach Caballero, Sánchez i Delgado [12], gdzie studenci spędzali aż 720 minut (12 godzin) siedząc.

W badaniach własnych stwierdzono , że intensywną aktywność ruchową częściej podejmowały kobiety 58% (Ryc. 5). Umiarkowaną aktywność ruchową wybrało aż 46% mężczyzn. Podobną tendencję wykazali w badaniu Baj-Korpak i wsp.[1], badając aktywność fizyczną lekarzy w Brześciu.

W badaniach Padmapriya, Krishna i Rasu [17] przeprowadzonych na grupie 259 studentów medycyny w Indiach wykazali, że intensywny rodzaj aktywności podejmowało aż 52% mężczyzn, natomiast umiarkowaną aktywność częściej podejmowały kobiety (50%). Również podobne wyniki otrzymali Martins i wsp.[14], gdzie intensywną aktywność osiągnęło 20% mężczyzn, a tylko 11% kobiet, a umiarkowaną 34% mężczyzn i 28% kobiet.

Z analizy badań własnych wynika, że 84% ankietowanych osób podejmowało intensywną lub umiarkowaną aktywność fizyczną (Ryc. 1). Podobne wyniki uzyskali Bergier i wsp. [16], którzy badali grupę 58 ukraińskich studentek studiujących psychologię z Wołyńskiego Narodowego Uniwersytetu w Łucku. Badania zostały przeprowadzone za pomocą Międzynarodowego Kwestionariusza Aktywności Fizycznej IPAQ – wersja długa. Wśród przebadanej populacji wysoką i średnią aktywność ruchową uzyskało 96,4% badanych.

Również wysoki poziom aktywności fizycznej wśród studentów udowodnili Mrozik i Stupnicki [18], którzy zastosowali w swoich badaniach krótką wersją kwestionariusza IPAQ. Autorzy wykazali , że 100% osób uprawiało intensywną lub umiarkowaną aktywność ruchową. Wśród osób ankietowanych nie było respondenta, który w ogóle nie miał kontaktu z ruchem.

Krótkiej wersji kwestionariusza IPAQ użyli w swojej pracy również Bergier i wsp.[15], którzy przebadali osoby studiujące w Państwowej Szkole Wyższej w Białej Podlaskiej. Wśród przebadanych 450 studentów wykazano, że wyższą i średnią aktywność ruchową uprawiało 87,6% respondentów.

Ocampo-Mascaró i wsp. [19] przeprowadzali badania dotyczące poziomu aktywności ruchowej na grupie 215 studentów w Limie i Peru. W badaniach również zastosowano kwestionariusza IPAQ odnotowano, że 53,9% ankietowanych rejestruje wysoki poziom aktywności, 35,5% umiarkowany poziom aktywności, a zaledwie 10,7% niski poziom aktywności ruchowej.

Podobne rezultaty otrzymali Padmapriya, Krishna i Rasu [17], badając grupę 259 studentów studiów medycznych w Indiach. W wynikach otrzymano, że 84,5% respondentów uprawiało aktywność intensywną lub umiarkowaną, natomiast 15,5% miało niski poziom aktywności ruchowej.

Resende i wsp.[20] sprawdzali poziom aktywności fizycznej wśród 126 studentów na Uniwersytecie Federalnym Sergipe w Brazylii. Wystarczający poziom aktywności ruchowej posiadało 74% ankietowanych, natomiast niewystarczający ruch deklarowało 26% osób.

WNIOSKI

1. Poziom aktywności fizycznej wśród studentów Politechniki Wrocławskiej i Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu był wysoki.

2. Intensywną aktywność fizyczną w ciągu ostatnich 7 dni uprawiało 57,5% badanych osób.

3. Intensywnej aktywności fizycznej w ciągu ostatnich 7 dni nie wykonywało 42,5% ankietowanych.

4. 65,5% respondentów miało do czynienia z umiarkowaną aktywnością fizyczną, w ciągu ostatnich 7 dni.

5. 34% badanych poświęcało na umiarkowaną aktywność fizyczną więcej niż 2 godziny dziennie.

6. Osoby badane spędzały średnio 6 godzin 18 minut dziennie siedząc

7. Płeć miała wpływ na poziomu aktywności fizycznej.

Piśmiennictwo

1. Baj-Korpak J, Kunts M. Aktywność fizyczna studentów Państwowej Szkoły Wyższej w Białej Podlaskiej. Roczniki Naukowe WSWFiT w Białymstoku, 2014;37-46.

2. Tuszyńska-Bogucka V. Styl życia a zdrowie: wybrane zagadnienia. 1st edn Lublin: Wydawnictwo CZELEJ 2005, 3;154.

3. Dencikowska A. Aktywność fizyczna jako czynnik wspomagający rozwój i zdrowie. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2008, 74.

4. Padała B. Znaczenie aktywności ruchowej w zachowaniu i polepszaniu zdrowia człowieka http://www.rey.edu.pl/publikacje/PadalaBozena/znaczenie.pdf, dostęp: 29.11.2016.

5. http://www.bbm.com.pl/metodologia-badawcza/metody-doboru-proby-badawczej/, dostęp: 26.11.2016r.

6. Ainsworth BE, Haskell WL, Whitt MC, Irwin ML et al. Compedium of physical activities: an update of activity codes and MET intensities. Med Sci Sports Exerc. 2000;32(9):498-516.

7. Nawrocka A, Prończuk A, Mynarski W et al. Medycyna Pracy: Aktywność fizyczna menadżerów wyższych szczebli zarządzania w kontekście zaleceń prozdrowotnych. Katowice : Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, 2012, 272-273.

8. Biernat E, Strupnicki R, Gajewski A. Physical Education and Sport: Międzynarodowy Kwestionariusz Aktywności Fizycznej IPAQ. Warszawa: Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie; 2007, 47-49.

9. Guidelines for Data Processing and Analysis of the International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) – Short Form, http://www.institutferran.org/documentos/scoring_short_ipaq_april04.pdf, dostęp: 04.11.16

10. Zuzda J, Latosiewicz R, Półjanowicz W. Ekonomia i zarządzanie: Badania nad otyłością wśród studentów i studentek Politechniki Białostockiej i Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Białymstoku. Białystok :Wyd. Oficyna Wydawnicza Politechniki Białostockiej;2010; 75.

11. Woynarowska B. Edukacja zdrowotna: podręcznik akademicki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008, 45.

12. Caballero LGR., Sánchez LZR., Delgado EMG. Overweight and obesity in Colombian college students and its association with physical activity Nutr Hosp. 2015;31(2):632.

13. Łagowska K, Woźniewicz M, Jeszka J. Comparison of eating habits among students according to sex and level of physical activity. Roc. PZH. 2011;62(3):337.

14. Martins M, Ricorte I, Rocha C. Blood pressure, excess weight and level of physical activity in students of a public university. ARQ. Bras. Cardiol. 2010;95(2):4.

15. Bergier B, Stępień E, Niźnikowska E et al. Aktywność fizyczna kobiet i mężczyzn studiujących w Państwowej Szkole Wyższej w Białej Podlaskiej. Med Og Nauk Zdr. 2014;20(2):168.

16. Bergier J, Bergier B, Tsos A. Aktywność fizyczna i sedenteryjny tryb życia studentek z Ukrainy. Człowiek i Zdrowie. 2012;6(2):125;128.

17. Padmapriya K, Krishna P, Rasu T. Prevalence and patterns of physical activity among medical students in Bangalore. India Electron Physician. 2013;5(1):606-610.

18. Mrozik M, Stupnicki R. Ocena aktywności fizycznej studentów WSKFiT za pomocą kwestionariusza IPAQ. Zeszyty naukowe WSKFiT. 2015;10:3.

19. Ocampo-Mascaró J, Silva-Salazar V, Costa-Bullón A. Correlation between knowledge about the consequences of obesity and physical activity levels among university students. Medwave. 2015;15(11):11.

20. Resende M, Resende R, Traveres R. Comparative study of the pro-atherosclerotic profile of students of medicine and physical education. ARQ. Bras. Cardiol. 2010;95(1):4.

Adres do korespondencji:

Aureliusz Kosendiak

Studium Wychowania Fizycznego i Sportu

ul. Wojciecha z Brudzewa 12a

51-601 Wrocław

tel.: 71 348 65 09

e-mail: aureliusz.kosendiak@umed.wroc.pl

Nadesłano: 07.06.2017

Zaakceptowano: 03.03.2018

Tabela 1. Rodzaje poziomu aktywności fizycznej z uwzględnieniem kryteriów

Table 1. Levels of physical activity of all participants based on given criteria

Poziom aktywności fizycznej

Kryteria

Wysoki

Co najmniej 3 dni w tygodniu intensywnej aktywności fizycznej, przekraczającej 1500 MET-min./tydzień,

Co najmniej 7 dni dowolnej kombinacji (chodzenie, intensywna bądź umiarkowana aktywność fizyczna), przekraczającej 3000 MET-min./tydzień.

Wystarczający

Co najmniej 3 dni intensywnego działania przez minimum 20 minut dziennie,

Co najmniej 5 dni chodzenia lub umiarkowanego wysiłku przez minimum 30 min dziennie,

Co najmniej 5 dni spośród chodzenia, intensywnej bądź umiarkowanej aktywności, przekraczających 600 MET-min./tydzień.

Niewystarczający

osoby które nie spełniły żadnego z powyższych kryteriów lub nie wykonywały żadnej aktywności fizycznej [9].

Ryc. 1. Poziom aktywności fizycznej wszystkich badanych osób [%].

Fig. 1. Level of physical activity among all students [%].

Ryc. 2. Udział ankietowanych ze względu na płeć, z uwzględnieniem podziału na uczelnie [%].

Fig. 2. Physical activity observed among male and female participants at both universities [%].

Ryc. 3. Stopień odżywienia badanych z podziałem na uczelnie (%).

Fig. 3. Levels of nutrition of the students at both universities.

Ryc. 4. Średnia czasu spędzonego siedząc (w minutach).

Fig. 4. The average amount of time the participants spend in a seated position

Ryc 5. Poziom aktywności fizycznej w zależności od płci (%).

Fig. 5. Levels of physical activity observed among male and female participants

Ryc. 6. Poziom aktywności fizycznej badanych, uwzględniając podział na uczelnie (%).

Fig. 6. Levels of physical activity of all participants at both universities