WROCŁAW, 30.11-01.12.2017

(w kolejności alfabetycznej według autorów)

OCENA WYSTĘPOWANIA DOLEGLIWOŚCI BÓLOWYCH KRĘGOSŁUPA SZYJNEGO I PIERSIOWEGO U KOBIET PO ZABIEGU MASTEKTOMII
W OPARCIU O WŁASNE BADANIA ANKIETOWE

THE ASSESSMENT OF INCIDENCE OF PAIN IN THE CERVICAL
AND THORACIC SPINE IN WOMEN AFTER MASTECTOMY BASED
ON A SURVEY QUESTIONNAIRE

Ridan T.1, Sitek E.1, Włoch A.2, Opuchlik A.2, Lipińska A.2,3

1 Zakład Kinezyterapii, Katedra Fizjoterapii, Akademia Wychowania Fizycznego, Kraków, POLSKA

2 Zakład Rehabilitacji, Świętokrzyskie Centrum Onkologii, Kielce, Polska

3 Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Jana Kochanowskiego, Kielce, Polska

Wprowadzenie: Rak piersi jest najczęściej występującym wśród Polek nowotworem złośliwym. Radykalne leczenie nowotworu związane z amputację piersi, wpływa nie tylko na wygląd, stan psychiczny kobiety i estetykę ciała, ale także biomechanikę, napięcie mięśniowe, powięziowe, co może także powodować dolegliwości bólowe w obrębie kręgosłupa.

Cel pracy: ocena występowania dolegliwości bólowych kręgosłupa szyjnego oraz piersiowego u kobiet po zabiegu jednostronnej mastektomii.

Materiał i metody: Badaniami ankietowym objęto 57 kobiet w wieku 50−70 lat (średni wiek 59,65 roku, SD=6,47) po zabiegu mastektomii, zrzeszonych w klubach Amazonek województwa małopolskiego i śląskiego. Do badań zakwalifikowano 52 prawidłowo wypełnione ankiety. Do badań wykorzystano ankietę własną, protokół diagnostyczny MDT McKenziego dla odcinka szyjnego i piersiowego oraz skalę VAS. Dane uzyskane w badaniu poddano obliczeniom statystycznym w programie Statistica 12.0. Zastosowano test zgodności „chi kwadrat” χ2, test U Manna-Whitney’a oraz korelację rang Spearmana (przyjęty poziom istotności (p≤0,05).

Wyniki: W wyniku zabiegu mastektomii dolegliwości bólowe kręgosłupa szyjnego odczuwało o 10% więcej badanych, a piersiowego o 4% więcej badanych w porównaniu do okresu sprzed zabiegu. Wyniki badań wykazały brak zależności statystycznej pomiędzy stroną operowanej piersi a poziomem dolegliwości bólowych kręgosłupa szyjnego (p=0,403085) i piersiowego (p=0,909224), brak wpływu wykształcenia na poziom dolegliwości bólowych kręgosłupa szyjnego (p=0,40) i piersiowego (p=0.27) oraz braku istotnego statystycznie wpływu zabiegu rekonstrukcji piersi na poziom odczuwanych dolegliwości odcinka szyjnego (p=0,25) i piersiowego kręgosłupa (p=0,69).

Wnioski: 1. Zabieg mastektomii wpływa niekorzystnie na dolegliwości bólowe odcinka szyjnego oraz piersiowego kręgosłupa. 2. Nie istnieje zależność między stroną operowanej piersi, poziomem wykształcenia oraz zabiegiem rekonstrukcji a występowaniem dolegliwości bólowych odcinka szyjnego oraz piersiowego kręgosłupa. 3. Czas, jaki upłynął od zabiegu mastektomii ma wpływ na występowanie dolegliwości bólowych odcinka szyjnego kręgosłupa, ale nie ma wpływu na występowanie dolegliwości bólowych odcinka piersiowego kręgosłupa. 4. Rodzaj zabiegu mastektomii wpływa na występowanie dolegliwości bólowych odcinka szyjnego oraz piersiowego kręgosłupa. Osoby z radykalnym zabiegiem mastektomii odczuwają istotnie statystycznie częściej ból odcinka piersiowego kręgosłupa.

Słowa kluczowe: mastektomia, ból szyi, ból klatki piersiowej

Key words: mastectomy, neck pain, thoracic pain

Public Health Forum 2017;III(XI)4(43)

MONITORING OF AWARENESS LEVEL IN DISPENSARY PATIENTS
WITH ARTERIAL HYPERTENSION

Smiianov V.1, Smiianova O.1

1 Sumy State University, Sumy, Ukraine

Introduction: In 2016 over 12 million of adult patients with essential hypertension (32.2%) were registered in Ukraine. In 2006-2016 morbidity and prevalence of this disease increased almost threefold. During 2015–2016 the level of primary disablement among adult population increased by 20%, while the population of working age increased by 16.7%.

The aim: The objective of the study was to investigate awareness level of dispensary patients with hypertension in Sumy as for the course of their disease, implementation of preventive measures, diagnosis and treatment, and to use the obtained information in the process of management of healthcare quality.

Materials and methods: In the capacity of materials for monitoring of awareness level in dispensary patients with AH we used the results of close-ended questionnaires. The study was conducted in January 2017. The interviewers were interns and senior students of the Medical Institute of Sumy State University, who together with a district nurse visited dispensary patients at their place of residence. Along with the questioning, they measured blood pressure, had a conversation with the patients and their families about modifications of their lifestyle, risk factors and possible complications of the disease. The survey showed awareness of dispensary patients as for the disease course and following diagnostic and therapeutic measures in 2016. The obtained results were processed using OCA-program. A total of 2019 patients were surveyed: men – 29.21%, women – 70.79%; age distribution: 18-34 years – 7.23%, 35-59 years – 29.93%, 60 years and older – 62.84%.

Results: Diseases of the circulatory system rank first in the structure of total mortality in Sumy, and equaled 66.50% in 2016. Among working-age individuals this parameter reaches 32.60 %. Processing and analysis of the information obtained during the monitoring showed that 87.96 ± 1.44% of respondents have sphygmomanometers. Most respondents monitor their blood pressure. Thus, 63 ± 2.14% of patients monitor their blood pressure constantly; 28.97 ± 2.02% do it periodically; 8.03 ± 1.20% did not measure it throughout the year. According to the survey, 28.97 ± 2.02% of patients with hypertension had crises within the last year. 12.03 ± 1.44% of respondents called a district doctor; 5.00 ± 0.98% called in an ambulance; 10.99 ± 1.40 underwent hospital treatment. As for the risk factors, patients referred to: stresses – 50.96 ± 2.22%; increased body weight and hereditary background for hypertension of relations in the first degree – 21.99 ± 1.84%; elevated cholesterol level – 27.98 ± 2.00%; lack of physical activity – 15.00 ± 2.58%; tobacco smoking – 12.97 ± 1.50% (total percentage exceeds 100%, because patients could indicate several risk factors). 75.97 ± 1.90% of patients mentioned a concomitant pathologic process.

Conclusions: Dispensary patients with AH in Sumy are aware of the disease course, preventive measures and risks. The main reasons for poor adherence to doctor’s recommendations are forgetfulness, lack of time, reluctance. In addition to standard methods of prevention, a system of permanent reminders for patients as for the need of hypertension control, treatment, healthy lifestyle should be developed and implemented. Prospects for further research in this area lie in development and implementation of a system for monitoring patients’ opinion as a tool to improve healthcare quality and ensure the implementation of the 9th essential public health operation, established by WHO: awareness-raising activities (advocacy), advocacy communication and social mobilisation for health.

Słowa kluczowe: monitorowanie, nadciśnienie tętnicze, działania podnoszące świadomość, skuteczne programy zdrowotne i społeczne

Key words: monitoring, arterial hypertension, awareness-raising activities, effective targeted health-and-social programs.

Public Health Forum 2017;III(XI)4(43)

WYPALENIE ZAWODOWE W GRUPIE ZAWODOWEJ FIZJOTERAPEUTÓW

BURNOUT SYNDROME IN PROFESSIONAL GROUP OF PHYSIOTHERAPISTS

Stolarczyk A.1, Seń M.1

1 Wydział Nauk o Zdrowiu Katedra Zdrowia Publicznego, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich, Wrocław, Polska

Wprowadzenie: Jednym z głównych czynników sprzyjających powstawaniu wypalenia zawodowego są czynniki środowiskowe, dotyczące pracy i struktury organizacyjnej miejsca pracy. Możemy tutaj wyróżnić wymagania odnoszące się do specyfiki pracy oraz brak lub niedobór zasobów. Dotyczy szczególnie zawodów, które wymagają kontaktów interpersonalnych.

Cel pracy: Wskazanie częstości występowania zespołu wypalenia zawodowego w grupie zawodowej fizjoterapeutów, a także wskazanie na czynniki predysponujące do syndromu wypalenia.

Materiał i metody: Badaniem objęto 255 czynnych zawodowo fizjoterapeutów z terenu Wrocławia i okolic, którzy zostali poproszeni o wypełnienie kwestionariusza AVEM „Wzorzec zachowań i przeżyć związanych z pracą”, opracowanego przez A. Fischera i K. Schaarschmidta w adaptacji T. Rongińskiej i W. Gajdy oraz ankiety własnej konstrukcji zawierającej dane socjo – demograficzne badanych. Kwestionariusze zostały wprowadzone do programu AVEM. Opracowania statystycznego dokonano za pomocą programu STATISTICA, wykorzystując testy statystyczne takie jak: test niezależności chi-kwadrat Pearsona (dla zbadania zależności między dwoma zmiennymi nominalnymi) oraz współczynnik kontyngencji Pearsona i test ρ-Spearmana dla określenia siły zależności między dwiema zmiennymi. Hipotezy weryfikowano na poziomie istotności α=0,05.

Wyniki: Badaniem zostało objętych 74% kobiet i 26% mężczyzn; 60% stanowiły osoby poniżej 30. roku życia, 31% między 30–40 lat, jedynie 4% to osoby powyżej 50 r.ż. W większości byli to mieszkańcy miasta 81%. Staż pracy u 43% grupy to 1 – 5 lat, od 6 do 10 lat pracowało 24% fizjoterapeutów, a 17% miało staż pracy powyżej 10 i 15 lat. Tylko 18% fizjoterapeutów posiadało prywatny gabinet. 30% kobiet zakwalifikowano do typu zdrowego G, 13% − do oszczędnościowego S, 40% do typu ryzyka A, a 17% zostało zakwalifikowanych jako osoby z wypaleniem zawodowym. U mężczyzn ryzyko wypalenia dotyczyło 31% ankietowanych, osoby z syndromem wypalenia stanowiły 9%, z typem S – 18%, a grupa zdrowych mężczyzn stanowiła 42%. Wynik korelacji Pearsona p=-0,03346 oraz korelacji rang Spearmana p=-0,028444 wskazują na istnie zależności między wiekiem a pojawieniem się wypalenia zawodowego.

Wnioski: Na podstawie analizy kwestionariusza AVEM stwierdzono ryzyko rozwoju syndromu wypalenia (typ A) już w grupie osób młodych, tych ambitnych, silnie zaangażowanych w swoją pracę. Na rozwój wypalenia zawodowego miały wpływ takie czynniki jak: staż pracy, wykorzystywane metody fizjoterapeutyczne, poziom satysfakcji zawodowej, atmosfera w pracy, obciążenie obowiązkami zawodowymi oraz wsparcie przełożonych w rozwoju zawodowym. Osoby dotknięte syndromem wypalenia oceniają gorzej swoją sytuację finansową i stan zdrowia niż osoby przyporządkowane do typu zdrowego G. W przeciwdziałaniu wypaleniu zawodowemu istotnym czynnikiem okazuje się być wsparcie społeczne.

Słowa kluczowe: aktywność zawodowa, syndrom wypalenia, fizjoterapeuci

Key words: professional activity, burnout syndrome, physiotherapists

Public Health Forum 2017;III(XI)4(43)

KORZYŚCI I ZAGROŻENIA WYNIKAJĄCE Z ELEKTRONICZNEJ DOKUMENTACJI MEDYCZNEJ (EDM) PACJENTÓW W OPINII PERSONELU MEDYCZNEGO W WYBRANYCH PLACÓWKACH
OCHRONY ZDROWIA

ADVANTAGES AND DISADVANTAGES OF ELECTRONICAL
MEDICAL RECORDS IN THE OPINION OF THE MEDICAL STAFF
IN SELECTED PRIMARY CARE STATIONS

Strzelecka A.1, Syrkiewicz-Świtała M.2, Grzesik I.1

1 Instytut Zdrowia Publicznego, Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Kielce, Polska

2 Zakład Ekonomiki i Zarządzania w Ochronie Zdrowia Wydział Zdrowia Publicznego w Bytomiu, Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, Katowice, POLSKA

Wprowadzenie: Dokumentacja medyczna pacjentów jest rozproszona, a nieustanne analizowanie i poszukiwanie danych niezbędnych w procesie leczenia jest utrudnione i czasochłonne. Wprowadzenie Elektronicznej Dokumentacji Medycznej (EDM) stanowi ważny element wpływający na uporządkowanie danych medycznych pacjentów w polskim systemie ochrony zdrowia.

Cel pracy: Poznanie korzyści i zagrożeń wynikających z wprowadzenia elektronicznej dokumentacji medycznej w opinii personelu medycznego w wybranych placówkach ochrony zdrowia.

Materiał i metody: Badania pilotażowe zostały przeprowadzone wśród personelu medycznego (87 osób) w dwóch wylosowanych zakładach opieki zdrowotnej na terenie województwa świętokrzyskiego. Badania przeprowadzono za pomocą kwestionariusza ankiety własnej konstrukcji. Do ustalenia różnic użyto testu χ2 lub testu Fishera, poziom istotności testu α=0,05. Do gromadzenia i opracowania danych posłużono się oprogramowaniem Microsoft Office Excel oraz STATISTICA 12.

Wyniki: Według badanych korzyściami wynikającymi z wprowadzenia Elektronicznej Dokumentacji Medycznej (EDM) są: uporządkowanie dokumentacji medycznej pacjentów, szybszy dostęp do danych medycznych pacjentów, skrócenie kolejek do lekarzy (w szczególności do specjalistów) oraz zmniejszenie kosztów leczenia. Zagrożenia wynikające z wprowadzenia Elektronicznej Dokumentacji Medycznej (EDM) wskazane przez personel medyczny to: awarie systemu informatycznego, dostęp do danych medycznych przez osoby nieupoważnione, konieczność przeprowadzenia szkoleń.

Wnioski: Uczestnicy badania wskazali na konieczność wprowadzenia Elektronicznej Dokumentacji Medycznej, co przyczynić się może do poprawy jakości usług i danych medycznych. Zagrożeniami wynikającymi z takiej formy prowadzenia dokumentacji medycznej są przede wszystkim możliwości awarii systemu informatycznego.

Słowa kluczowe: elektroniczna Dokumentacja Medyczna, zarządzanie informacją medyczną, zdrowie publiczne

Key words: electronic medical documentation, management of medical information, public health

Public Health Forum 2017;III(XI)4(43)

Use of information systems in selected health care institutions in the aspect of improving patient care

WYKORZYSTANIE SYSTEMÓW INFORMATYCZNYCH W WYBRANYCH PLACÓWKACH OCHRONY ZDROWIA W ASPEKCIE USPRAWNIENIA OBSŁUGI PACJENTÓW

Syrkiewicz-Świtała M.1, Strzelecka A.2, Kruk M.1

1 Department of Health Economics and Health Management School of Public Health in Bytom, Medical University of Silesia in Katowice, , Katowice, Poland

2 Institute of Public Health, Faculty of Medicine and Health Sciences, Jan Kochanowski University in Kielce, Poland

Introduction: New innovative solutions for patient care in medical institutions appear as consequence of changes in healthcare market. IT systems, that are increasingly used in health care facilities, are the answer to the growing requirements of patients. IT solutions are meant to support patient care.

The aim: To identify and compare IT systems that are used in medical facilities in the aspect of improving patient care.

Material and methods: A pilotage study was carried out among 102 employees in two selected primary health care centers (POZs): public and private. The research tool was own questionnaire. The Excel and Statistica 12 software were used for the analysis. For comparative analysis, the chi2 test was used with the assumed significance level α=0.05.

Results: The most frequently used IT systems in examined institutions were eWUŚ – The Electronic Beneficiary Entitlement Verification System (34.3% of all POZ employees) and Electronic Drug List (23.52% of all POZ employees). These solutions are used both in private and public clinics. The system, that improved work comfort of medical staff most, in both units was eWUŚ (42.7%), the next was Electronic Patient Documentation (28.7%).

Conclusions: The information systems operating in examined medical institutions are eWUŚ and Computerized Patient Registration, which are used most often by nurses and persons at the reception desk. Another innovative system is the Electronic Drug List, which in particular is used by the investigated doctors in private institution. According to respondents the implemented systems contribute to improvement of patient care.

Key words: information systems, medical information management, patient care, public health

Słowa kluczowe: systemy informacyjne, zarządzanie informacjami medycznymi, opieka nad pacjentami, zdrowie publiczne

Public Health Forum 2017;III(XI)4(43)

JAKOŚĆ WODY PRZEZNACZONEJ DO SPOŻYCIA PRZEZ LUDZI
W POLSCE W ŚWIETLE RAPORTU KOMISJI EUROPEJSKIEJ

THE QUALITY OF DRINKING WATER IN POLAND THE LIGHT
OF THE EUROPEAN COMMISSION REPORT

Szczepanek A.

Instytut Zdrowia Publicznego, Wydział Lekarski i Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach, Kielce, Polska

Wprowadzenie: Bezpieczna, odpowiedniej jakości woda powinna być dostępna bez ograniczeń dla wszystkich ludzi. Zgodnie z zapisami Dyrektywy Rady 98/83/WE z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, państwa członkowskie powinny prowadzić monitoring jakości wody pitnej, a z przeprowadzonych badań co trzy lata sporządzać i przesyłać do Komisji Europejskiej sprawozdania.

Cel pracy: Wykazanie jak w ujęciu raportu Komisji Europejskiej za lata 2011 – 2013 zmieniła się jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w Polsce.

Materiał i metody: Analizie poddano dane przekazane przez Główny Inspektorat Sanitarny w Warszawie do Komisji Europejskiej. Sprawozdanie za lata 2011–2013 dotyczyło wodociągów o produkcji wody powyżej 1000 m3/dobę lub zaopatrujące więcej niż 5000 osób (tzw. wodociągi raportowane).

Wyniki: Liczba wodociągów raportowanych w latach 2011, 2012 i 2013 wynosiła odpowiednio 984, 1004 oraz 1014. W analizowanym okresie z 68,3% do 69,3% wzrósł odsetek mieszkańców Polski, zaopatrywanych w wodę przez wodociągi raportowane. W 2013 r. 95,9% przedmiotowych wodociągów dostarczało wodę dobrej jakości natomiast w 2011 tylko 93,5%. W większości przypadków jakość wody była oceniana negatywnie ze względu na przekroczenia parametrów chemicznych takich jak: mangan (3,8% wodociągów w 2011 r, 2,2% wodociągów w 2013 r.), żelazo (1,9% wodociągów w 2011 r, 1,6% wodociągów w 2013 r.) oraz podwyższoną mętność (odpowiednio 1,9 i 1,4% wodociągów). W pojedynczych przypadkach jakość wody dyskwalifikowano ze względu na ponadnormatywną liczbę bakterii Escherichia coli, bakterii grupy coli i entrokoków.

Wnioski: Przedstawione wyniki badań pozwalają na sformułowanie następujących wniosków: 1. Prawie 70% mieszkańców Polski korzysta z wody dostarczane przez wodociągi objęte obowiązkiem raportowania do Komisji Europejskiej. 2. W analizowanym okresie nastąpiła poprawa jakości dostarczanej konsumentom wody przeznaczonej do spożycia. 3. Jakość wody oceniano negatywnie głównie ze względu na podwyższony poziom manganu, żelaza oraz podwyższoną mętność. Przekroczenia tych parametrów nie stanowią bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia ludzi. 4. W pojedynczych przypadkach jakość wody dyskwalifikowana była ze względu na podwyższone stężenie parametrów chemicznych niebezpiecznych dla zdrowia takich jak: arsen, nikiel, azotany, pestycydy, bor, suma trihloroeten i tetrachloroeten oraz skażenie mikrobiologiczne.

Key words: drinking water, microbiological contamination, water supply

Słowa kluczowe: woda do spożycia, skażenie mikrobiologiczne, wodociągi.

Public Health Forum 2017;III(XI)4(43)

PORÓWNANIE METOD LECZENIA CHIRURGICZNEGO
U KOBIET LECZONYCH Z POWODU RAKA PIERSI W WIELKOPOLSCE
W LATACH 2008-2009 ORAZ 2013-2014

COMPARISON OF SURGICAL TREATMENT METHODS
IN WOMEN TREATED FOR BREAST CANCER IN GREATER
POLAND REGION IN 2008−2009 AND 2013−2014

Taraszkiewicz Ł.1, Kubiak A.1, Trojanowski M.1, Więckowska B.2, Kycler W.3

1 Wielkopolskie Centrum Onkologii, Wielkopolski Rejestr Nowotworów, POZNAŃ, POLSKA
2 Katedra i Zakład Informatyki i Statystyki Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, POZNAŃ, POLSKA
3 Wielkopolskie Centrum Onkologii, Oddział Chirurgii Onkologicznej Chorób Przewodu Pokarmowego, POZNAŃ, POLSKA

Wprowadzenie: Statystyki dotyczące epidemiologii nowotworów w Polsce prezentują przede wszystkim liczbę zachorowań i zgonów. Karta Zgłoszenia Nowotworu Złośliwego (KZNZ) posiada dodatkowe pole określające rodzaj zastosowanego leczenia. Od 2013 roku istnieje możliwość zaznaczenia w KZNZ, czy w trakcie leczenia raka piersi wykonano mastektomię, czy leczenie oszczędzające.

Cel pracy: Ocena trendów w wyborze rodzaju leczenia chirurgicznego raka piersi u kobiet w Wielkopolsce na podstawie danych zbieranych przez Wielkopolski Rejestr Nowotworów (WRN) w latach 2008/2009 i 2013/2014.

Materiał i metody: Bazę danych WRN dotyczącą przypadków raka piersi rozpoznanych u kobiet w Wielkopolsce w latach 2008−2009, wygenerowaną z wykorzystaniem oprogramowania SAS Enterprise Guide 5.0 w ramach udziału w badaniu międzynarodowym EURECCA, porównano w zakresie rodzaju leczenia chirurgicznego (leczenie oszczędzające, mastektomia) z analogiczną bazą przypadków rozpoznanych w latach 2013−2014. W analizie uwzględniono wyłącznie rozpoznania z kodem C50 wg klasyfikacji ICD-10. Testem chi-kwadrat zbadano czy występują różnice w częstości poszczególnych procedur pomiędzy porównywanymi okresami. Do obliczeń, wykonanych przy pomocy programu PQStat v1.6.4, przyjęty został standardowy poziom istotności 0,05.

Wyniki: W latach 2008−2009 w WRN zarejestrowano 3149 przypadków raka piersi u kobiet i zgodnie z informacjami z karty wynikowej wykonano 1617 mastektomii i 797 zabiegów oszczędzających pierś; w 370 przypadkach nie określono rodzaju chirurgii, a w 238 brak było leczenia chirurgicznego. Dla porównania w latach 2013−2014 do rejestru zgłoszono 3499 przypadków raka piersi i przeprowadzono odpowiednio: 1484 mastektomii, 1131 zabiegów oszczędzających, w 472 przypadkach nie określono rodzaju chirurgii, a w 291 brak było leczenia chirurgicznego. Obierając mastektomię jako kategorię odniesienia obliczono, że częstość leczenia oszczędzającego w stosunku do wykonanych mastektomii była 1,55 raza większa w latach 2013−2014 niż w latach 2008−2009; zmiana jest istotna statystycznie (p<0,0001).

Wnioski: Rak piersi niezmiennie od kilkunastu lat znajduje się w czołówce najczęstszych zachorowań na nowotwory u kobiet zarówno w Wielkopolsce, jak i w całej Polsce. Choć minęło ponad sto lat od przeprowadzenia pierwszej radykalnej mastektomii u pacjentki z rakiem piersi, do dzisiaj jest to najczęściej stosowana w Wielkopolsce chirurgiczna procedura w leczeniu nowotworów piersi. Na podstawie zaprezentowanego porównania dwuletnich okresów statystycznych można zaobserwować zmniejszenie liczby wykonywanych mastektomii na rzecz leczenia oszczędzającego. Niezwykle istotnym jest, że dane zbierane przez WRN, mają charakter populacyjny, a nie przedstawiają wyników leczenia w wybranych jednostkach ochrony zdrowia. Daje to punkt odniesienia dla kolejnych analiz i porównań.

Słowa kluczowe: leczenie oszczędzające raka piersi, mastektomia, rejestr nowotworów

Key words: breast conserving surgery, mastectomy, cancer registry

Public Health Forum 2017;III(XI)4(43)

MIĘSA EGZOTYCZNE SPOŻYWANE W POLSCE,
A MOŻLIWOŚĆ INWAZJI PASOŻYTNICZEJ

PARASITOLOGICAL INVASION ASSOCIATED
WITH EXOTIC MEAT CONSUMED IN POLAND

Tarnowska M, Leśków A.

Samodzielna Pracownia Neurotoksykologii i Diagnostyki Środowiskowej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, Wrocław, Polska

Wprowadzenie: W Polsce w związku z dobrą sytuacją gospodarczą spożywanie pokarmów nie służy już tylko zaspokajaniu głodu. Polacy szukają nowych smaków, a mięsa uważane za egzotyczne zyskują coraz większą rzeszę zwolenników. W Polsce można zakupić m.in. mięso krokodyla, pytona, zebry czy niedźwiedzia. Przed spożyciem takich specjałów należy jednak zastanowić się nad możliwością zagrożenia inwazją pasożytniczą.

Cel pracy: Przedstawienie występowania określonych gatunków pasożytów w poszczególnych rodzajach mięs egzotycznych, takich jak np.: mięso pytona, niedźwiedzia czy żab oraz omówienie zagrożeń dla zdrowia i życia człowieka wynikających z inwazji pasożytniczych.

Materiał i metody: Zbiór danych literaturowych o tematyce parazytologicznej uwzględniających między innymi biologię, cykl życiowy, występowanie oraz znaczenie medyczne i epidemiologiczne pasożytów.

Wyniki: Jednym z zagrożeń wynikającym ze spożycia egzotycznych mięs jest sparganoza. Jest to nowa zoonoza sprawiająca trudności zarówno diagnostyczne, jak i terapeutyczne. Przyczyną choroby jest inwazja plerocerkoidu tasiemca Spirometra spp. Człowiek może stać się żywicielem przypadkowym, przez spożycie surowego lub niepoddanego odpowiedniej obróbce termicznej mięsa węży czy żab z plerocerkoidami tasiemca. Istnieją również doniesienia na temat możliwości zarażenia się chorobą przez błony śluzowe lub przez przerwanie ciągłości skóry. Spożywając mięso węży poddane nieodpowiedniej obróbce termicznej można również zarazić się Linguatula serrata. Konsumpcja mięsa krokodyli może nieść za sobą możliwość zarażenia Trichinella zimbabwensis, jak i Trichinella papuae.

Wnioski: Spożywając egzotyczną żywność, należy mieć na uwadze rodzaj mięsa oraz związaną z nim możliwość inwazji pasożytniczej. Nie każdy importer informuje o tym, czy mięso zostało przebadane oraz jakie badania przeprowadzono. Uzyskanie wiedzy na temat zagrożeń bezpieczeństwa żywności bardzo często leży w rękach świadomego konsumenta.

Słowa kluczowe: mięso egzotyczne, pasożyt, zdrowie

Key words: exotic meat, parasite, health

Public Health Forum 2017;III(XI)4(43)

PASOŻYTNICZE CHOROBY ODZWIERZĘCE
– PSY I KOTY JAKO ŹRÓDŁO ZARAŻEŃ

PARASITIC ZOONOSIS
– DOGS AND CATS AS A SOURCE OF INFECTION

Tarnowska M, Anna Leśków

Samodzielna Pracownia Neurotoksykologii i Diagnostyki Środowiskowej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, Wrocław, Polska

Wprowadzenie: Bliski kontakt zwierząt towarzyszących i człowieka, który w dzisiejszych czasach jest zjawiskiem wszechobecnym i powszechnie spotykanym, oprócz wielu zalet jakie dla ludzkiej psychiki niesie obcowanie ze zwierzęciem, ma również swoje minusy. Mowa tutaj o tzw. chorobach odzwierzęcych, do których możemy zaliczyć zarażenia pasożytami, których żywicielami są między innymi psy, koty oraz człowiek.

Cel pracy: Popularyzacja wiedzy o pasożytach, których żywicielami są równocześnie pies, kot i człowiek, oraz omówienie chorób pasożytniczych wynikających z nieprzestrzegania podstawowych zasad, w tym odpowiedniej higieny podczas obchodzenia się ze zwierzętami towarzyszącymi.

Materiał i metody: Zbiór danych literaturowych o tematyce parazytologicznej uwzględniających między innymi biologię, cykl życiowy, występowanie oraz znaczenie medyczne i epidemiologiczne pasożytów.

Wyniki: Toksoplasma gondii to kosmopolityczny pierwotniak. Postacią inwazyjną dla człowieka są miedzy innymi oocysty i trofozoity. Koty wydalają oocysty z kałem. Do zakażenia dochodzi drogą pokarmową. Toksoplazmoza jest szczególnie niebezpieczna dla kobiet w ciąży, powoduje różne zaburzenia u płodu. Kolejnym kosmopolitycznym pierwotniakiem jest Giardia intestinalis. Postacią inwazyjną dla człowieka są cysty wydalane z kałem zarażonego psa lub kota. Giardioza objawia się dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi. Włosogłówka psia, glista psa, kocia, tasiemiec bąblowcowy i wielojamisty mogą również stanowić zagrożenie dla człowieka. Do zarażenia dochodzi przez połknięcie inwazyjnych jaj, które są wydalane z kałem zarażonych zwierząt.

Wnioski: Człowiek dla psa i kota, prócz bycia właścicielem, jest przede wszystkim opiekunem. Z dniem nabycia podopiecznego staje się odpowiedzialny za jego zdrowie i życie. Będąc odpowiedzialnym właścicielem należy zwracać szczególna uwagę na profilaktykę przeciwpasożytniczą nie tylko ze względu na dbałość o zdrowie zwierzęcia, ale i o nasze własne. Należy pamiętać również o podstawowych zasadach higieny w kontaktach z psami i kotami.

Słowa kluczowe: pasożyty, zwierzęta towarzyszące, zoonozy

Key words: parasites, pets, zoonoses

Public Health Forum 2017;III(XI)4(43)

ROLA PRACOWNIKÓW REJESTRU NOWOTWORÓW
W POPRAWIE KOMPLETNOŚCI DANYCH O STADIUM ZAAWANSOWANIA NOWOTWORU

ROLE OF CANCER REGISTRY WORKERS IN IMPROVING
THE DOCUMENTATION OF CANCER STAGING DATA

Trojanowski M.1, Taraszkiewicz Ł.1, Więckowska B.2, Kubiak A2, Radomyski P.3, Wojciechowska U.4

1 Wielkopolski Rejestr Nowotworów, Wielkopolskie Centrum Onkologii,, Poznań, Polska
2 Katedra i Zakład Informatyki i Statystyki, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu, Poznań, Polska
3 Zakład Radiologii, Wielkopolskie Centrum Onkologii, Poznań, Polska
4 Krajowy Rejestr Nowotworów, Centrum Onkologii-Instytut, Poznań, Polska

Wprowadzenie: Kompletność danych o stadium zaawansowania jest ważnym zagadnieniem w wielu rejestrach nowotworów. Informacja ta jest bardzo istotna dla prowadzenia analiz epidemiologicznych m.in. w zakresie oceny skuteczność programów profilaktyki pierwotnej, skryningowych oraz efektywności leczenia onkologicznego.

Cel pracy: Porównanie kompletności danych o stadium zaawansowania na kartach przesłanych przez lekarzy z danymi zweryfikowanymi i wprowadzonymi do bazy przez pracowników rejestru w celu oceny wartość pracy jego personelu.

Materiał i metody: Wyznaczono proporcje kompletnych zgłoszeń dokonanych przez lekarzy przy użyciu rekordów z określonym stadium zaawansowania i porównano je pomiędzy bazą rejestru nowotworów w zakresie przypadków rozpoznanych w roku 2014 (13 407 rekordów) a przypadkami oczekującymi na weryfikację przez zespół rejestru, rozpoznanymi w roku 2016 (12 341 rekordów aplikacji on-line KRN). Analizę istotności statystycznej przeprowadzono na poziomie istotności 0,05 z użyciem testu chi-kwadrat.

Wyniki: Analiza kompletności informacji o stadium zaawansowania pokazała znaczące różnice pomiędzy danymi zweryfikowanymi i uzupełnionymi przez zespół rejestru a danymi przesłanymi przez lekarzy, które oczekują na weryfikację. W pierwszej grupie stadium zostało określone w 59,19% rekordów, w drugiej jedynie w 36,40%, różnica ta jest istotna statystycznie (p<0,000001).

Wnioski: Badanie pokazało, że karta zgłoszenia nowotworu nie może być jedynym źródłem informacji o stadium zaawansowania dla rejestru nowotworów, gdyż kompletność danych w niej zawartych jest niższa niż w rekordach opracowanych przez rejestr nowotworów. Praca, wiedza i doświadczenie personelu rejestru, który w sposób aktywny korzysta z innych źródeł informacji takich jak historie choroby lub raporty patologów, w istotny sposób wpływa na poprawę kompletności danych o stadium zaawansowania.

Słowa kluczowe: epidemiologia nowotworów, rejestry nowotworów, gromadzenie danych

Key words: cancer epidemiology, cancer registries, data collection

Public Health Forum 2017;III(XI)4(43)

DZIAŁANIA PROFILAKTYCZNE W OSTEOPOROZIE
OBEJMUJĄCE UDZIAŁ SUBSTANCJI POKARMOWYCH ORAZ MIKROFLORY JELITOWEJ W METABOLIZMIE TKANKI KOSTNEJ

PREVENTIVE ACTIONS IN OSTEOPOROSIS INCLUDING
THE PRESENCE OF NUTRIENTS AND INTESTINAL MICROFLORA
IN BONE TISSUE METABOLISM

Wiącek M.1 , Matuszewska M.2

1 Studentka Wydziału Nauk o Zdrowiu na kierunku Dietetyka, Wrocław, Polska

2 Asystent w Zakładzie Organizacji i Zarządzania, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, Wrocław, Polska

Wprowadzenie: Badania wpływu wybranych czynników na metabolizm tkanki kostnej wskazują, że istotną rolę w przemianach zachodzących w obrębie tkanki kostnej odgrywanie tylko należyta podaż wapnia i witaminy D, ale również prawidłowy profil mikroflory jelitowej oraz odpowiednie spożycie komponentów składnikowych optymalizujących bilans wapniowo-fosforanowy. Ponadto uznaje się, że udział w diecie fitoestrogenów, NNKT, miedzi, cynku, fluoru i witaminy z grupy B może również oddziaływać na obrót masy kostnej.

Cel pracy: Analiza wpływu podaży wybranych składników pokarmowych oraz prawidłowego profilu mikroflory jelitowej na uzyskanie odpowiedniej szczytowej masy kostnej w okresie młodości, a także zminimalizowania tempa jej utraty w okresie starzenia się organizmu.

Materiał i metody: Analizę badanego problemu przeprowadzono w oparciu o materiał pozyskany metodą przeglądu literatury przedmiotu z ostatnich 10 lat. Dokonano analizy źródeł naukowych, a wyniki przytoczonych badań, które odnosiły się do założonego celu zostały ze sobą porównane.

Wyniki: Wyniki licznych badań wskazują, że utrzymanie w organizmie równowagi pomiędzy składnikami odżywczymi ingerującymi w gospodarkę i metabolizm wapniowy wpływa istotnie na procesy mineralizacji kości. Mechanizmy ich działania są związane m.in. ze zwiększeniem bilansu Ca2+ w organizmie, regulacją wydzielania parathormonu, IL-6, TNF-alfa, nasileniem ilości markerów ekspresji osteoblastów, jak również wspomaganiem włączania jonów wapniowych w strukturę hydroksyapatytu. Co więcej, część z wymienionych składników wykazuje zdolność do aktywacji syntezy kolagenu I oraz formułowania wiązań poprzecznych pomiędzy nim a proteoglikanami.

Wyniki badań potwierdzające badaną zależność otrzymano również w doświadczeniach oceniających wpływ probiotyków i prebiotyków na gęstość i mineralizację kości. Myszy skolonizowane pożyteczną mikroflorą cechowały się mniejszą zawartością komórek TCD4 w szpiku, obniżoną ilością komórek prekursorowych osteoklastów oraz wyższym stężeniem IL-4 hamującym ekspresję RANK. Analiza źródeł naukowych wskazuje, że mikroflora jelitowa poprzez modelowanie układu immunologicznego oraz oddziaływanie na absorbcje składników mineralnych może wywierać korzystny wpływ na układ szkieletowy.

Wnioski: W wyniku analizy źródeł piśmiennictwa naukowego należy uznać, że kluczową rolę w profilaktyce osteoporozy stanowią prawidłowe zwyczaje żywieniowe. Zgodne z zapotrzebowaniem spożycie wapnia, witaminy D oraz składników odżywczych wpływających na gospodarkę wapniową, do których zalicza się: fosfor, witaminy K i C oraz magnez, potas, sód, krzem i białko, pozwala na wygenerowanie odpowiednio zmineralizowanej struktury kostnej. W okresie menopauzalnym istotną rolę stanowi również podaż fitoestrogenów, będących indemnizacją fizjologicznego spadku poziomu estrogenów. Reasumując, różnorodna i zbilansowana dieta, uwzględniająca podaż probiotyków i prebiotyków w formie naturalnej lub pod postacią farmaceutyków, pozwala na zniwelowanie ryzyka ubytków kostnych. Podjęcie niniejszego tematu było podyktowane chęcią uwydatnienia istotności propagowanych zachowań żywieniowych, będących nieodzownym elementem działań zapobiegających osteoporozie, zarówno pierwotnej jak i wtórnej. Zrzeszotnienie kości jest złożonym schorzeniem, stąd wdrożenie działań profilaktycznych wymaga wielopłaszczyznowego podejścia, obejmującego holistyczne spojrzenie na pacjenta.

Słowa kluczowe: osteoporoza, tkanka kostna

Key words: osteoporosis, bone tissue

Public Health Forum 2017;III(XI)4(43)

CZY WIEŚ OGRANICZA AKTYWNOŚĆ SENIOROM?

DOES THE RULAR ENVIRONMENT LIMIT THE OLDER’S
PEOPLE ACTIVITY?

Zborowska I.1, Klisowska I.2, Dąbek A.1

1 ZAKŁAD GERONTOLOGII, KATEDRA ZDROWIA PUBLICZNEGO, UNIWERSYTET mEDYCZNY WE WROCŁAWIU, WROCŁAW, POLSKA
2 ZAKŁAD PROMOCJI ZDROWIA , KATEDRA ZDROWIA PUBLICZNEGO, UNIWERSYTET MEDYCZNY WE WROCŁAWIU, WROCŁAW, POLSKA

Wprowadzenie: Aktywność seniorów to sposób na zachowanie dobrej kondycji zdrowotnej, nadanie sensu życia i motywowanie do wychodzenia z domu. Podstawą działania seniorów jest dobra motywacja i korzyści, jakie daje aktywny tryb życia. Warto więc stworzyć przyjazne środowisko dla różnorodnej aktywności seniorów, co jest dużym wyzwaniem dla polityki publicznej realizowanej na szczeblu krajowym, gminnym, lokalnym.

Cel pracy: Zobrazowanie podejmowania aktywności przez seniorów w środowisku wiejskim.

Materiał i metody: W badaniu wzięło udział 100 respondentów, w przedziale wiekowym 60−89 lat. Terenem badań było województwo dolnośląskie i opolskie. Środowisko wiejskie reprezentowało 50 osób i tyle samo pochodziło ze środowiska miejskiego. W grupie ankietowej przeważały kobiety (wieś 44, miasto 36). Do badań wykorzystano autorski kwestionariusz oraz zastosowano skalę IADL (Instrumental Activities of Daily Living) oceniającą samodzielność respondentów w złożonych czynnościach dnia codziennego. Spośród badanych 70% wykazało się całkowitą samodzielnością (29% wieś, 41% miasto), 26 osób wymagało nieznacznej pomocy, natomiast 4 osoby uzyskały wynik poniżej 18 punktów, tym samym wymagali pomocy we wszystkich czynnościach. Wyniki zostały poddane analizie ilościowej i jakościowej programu Statistica.

Wyniki: Poziom sprawności funkcjonalnej i świadomość znaczenia aktywności dla zdrowia badanej grupy był duży niezależnie od podziału wieś, miasto. Najbardziej zaniedbaną aktywnością okazała się aktywność fizyczna. W środowisku wiejskim w ciągu ostatnich dwóch tygodni w jakiejkolwiek aktywności ruchowej nie brało udziału 20 osób, a w mieście 18 osób. Niezależnie od miejsca zamieszkania wieś, miasto zwiększa się aktywność intelektualna, twórcza, zawodowa i społeczna. Bardzo ważną rolę w podejmowaniu aktywności przez seniora odgrywa motywacja. Konstruktywne wykorzystywanie czasu wolnego , twórcze działania przynoszą seniorom zadowolenie, a starość nie kojarzy się z niedołęstwem, samotnością czy też poczuciem braku przydatności. Seniorzy nawiązują nowe znajomości udzielają się charytatywnie.

Wnioski: Aktywność seniorów w literaturze definiowana jest jako czynny udział w życiu rodzinnym, społecznym, intelektualnym i kulturalnym. Postawa aktywna wśród seniorów jest oczekiwana i pochwalana przez społeczeństwo, jest wyrazem satysfakcji z prowadzonego życia. Brak aktywności, bierność nie zawsze łączy się ze stanem chorobowym. Często wynika z braku motywacji, zaburzeń w relacjach z członkami rodzin, znacznie zmniejszonego kontaktu ze znajomymi. Miejsce zamieszkania nie wpływa na dostępność i podejmowanie aktywności przez seniorów.

Słowa kluczowe: wieś, senior,aktywność

Key words: village, senior, activity

Public Health Forum 2017;III(XI)4(43)

POZIOM WSPARCIA SPOŁECZNEGO STARSZYCH OSÓB
Z NADWAGĄ I OTYŁOŚCIĄ

THE LEVEL OF SOCIAL SUPPORT FOR THE ELDERLY
WITH OVERWEIGHT AND OBESITY

Zbrońska I.1, Ridan T.2

1 Krakowskie Centrum Rehabilitacji i Ortopedii, Kraków, Polska
2 Wydział Fizjoterapii, Akademia Wychowania Fizycznego w Krakowie, Kraków, Polska

Wprowadzenie: Otyłość stanowi ogromny problem w grupie osób najstarszych, bowiem wartości BMI w grupie osób po 60. roku życia stale rosną. Polskie badania wykazały, że nadwaga i otyłość dotyczą większości kobiet (67,1%) i mężczyzn (69,3%) w wieku senioralnym.

Cel pracy: Osoby starsze są coraz częściej narażone na osamotnienie, które jawi się im jako jedno z największych możliwych zagrożeń. Osoby otyłe jeszcze częściej doświadczają społecznej alienacji. Dlatego podjęto badania z zakresu wsparcia społecznego osób starszych z nadwagą i otyłością, temat ten rzadko jest bowiem podejmowany w literaturze przedmiotu. Celem badań była analiza poziomu wsparcia społecznego,

Materiał i metody: Badaniom poddano 119 osób z nadwagą lub otyłością po 60. roku życia, zamieszkujących w Krakowie. Grupę kontrolną stanowiło 80 seniorów z prawidłową masą ciała. Materiał badawczy zgromadzono wykorzystując standaryzowane narzędzie badawcze – Skalę Wsparcia Społecznego K. Kmiecik-Baran. Uzyskane z wykorzystaniem kwestionariusza SWS wyniki poddano analizie statystycznej. Analizowano ogólny wskaźnik otrzymywanego wsparcia oraz wsparcie informacyjne, instrumentalne, wartościujące i emocjonalne.

Wyniki: W badaniach odnotowano statystycznie bardzo istotne różnice (p<0,001) w poziomie otrzymywanego przez osoby z grupy badanej i kontrolnej wsparcia instrumentalnego, wartościującego oraz emocjonalnego. Osoby z nadwagą i otyłością otrzymywały mniejsze wsparcie niż osoby z grupy kontrolnej. Osoby z grupy badanej otrzymywały również mniejsze wsparcie instrumentalne, wartościujące oraz emocjonalne. Nie odnotowano natomiast statystycznie istotnych różnic pomiędzy grupami w zakresie otrzymywanego wsparcia informacyjnego.

Wnioski: Seniorzy z nadwagą i otyłością otrzymują niższe wsparcie społeczne niż ich rówieśnicy z prawidłową masą ciała, pomimo tego, że zapotrzebowanie na wsparcie społeczne jest w tej grupie większe. Wyniki badań wskazują na potrzebę stałego prowadzenia badań w analizowanym obszarze wiedzy.

Słowa kluczowe: wsparcie społeczne, otyłość, nadwaga, seniorzy, SWS

Key words: social support, obesity, overweight, seniors

Public Health Forum 2017;III(XI)4(43)

NEW MODEL OF EDUCATION AND PREVENTION
OF CARDIOVASCULAR DISEASE IN WOMEN USING E- AND M-HEALTH

NOWOCZESNY MODEL EDUKACJI I PREWENCJI CHORÓB
SERCOWO-NACZYNIOWYCH WŚRÓD KOBIET Z WYKORZYSTANIEM NARZĘDZI E- I M-ZDROWIA

Zembala-John J 1,2,3, Konka A.2, Gierlotka M.1, Hawranek M.1, Bulka J4, Zatonski W.5, Herbem A. 5, Zatonski M.5, Strojek K.6

1 Silesian Center for Heart Diseases, Zabrze, Polska
2 Silesian Park of Medical Technology Kardio-Med Silesia, Zabrze, Polska
3 Department of Doctoral Studies, School of Public Health in Bytom, Medical University of Silesia in Katowice, Polska
4 Silvermedia, Warszawa , Polska
5 Foundation of Silesian Center for Heart Diseases, Zabrze, Polska
6 Medical University of Silesia in Katowice, Katowice, Polska

Inroduction: Cardiovascular disease (CVD) is a leading cause of death worldwide. In 2015 it accounted for 17.7 million deaths. Although it affects both sexes, every year more women die due to CVD, also in Poland. The level of knowledge on distinct, sex-related nature of CVD remains low. More effective prevention strategy should be undertaken to rise the awareness and reduce the burden of CVD in this group.

The aim: To present innovative solution: „FitPolka“ project – complex system of education and CVD prevention in women using e- and m-health tools, to propose new, targeted approach, new model of prevention, elaborated on the basis of medical, social, technological expectations and needs of contemporary women.

Material and methods: FitPolka“system consists of 2 tools: mobile application (a „personal health assistant“ available 24/7) and web-based platform. It is based on 2 areas: – risk assessment – enabling the user to check her individual CVD risk – risk management, focused on main modifiable – behavioral risk factors. It is divided into 6 sections: nutrition, physical activity, stress management, smoking cessation, health monitoring and health education. Depending on user’s risk assessment outcomes, particular section or subsection is recommended. Project was developed by Silesian Center for Heart Diseases, Medical University of Silesia, Kardio-Med Silesia, Foundation of the Silesian Center for Heart Diseases and Silvermedia S.A. It was co-financed by the National Center for Research and Development

Results: E- and m-health solutions are promising tools of modern education and prevention. They constitute a new reply to fast and mobile lifestyle of contemporary women, by providing the users with easy access to education and care from anywhere, at anytime. As the„FitPolka“ project is in its early phase of implementation, its impact cannot be assessed at this point. Great interest and need for such solution among Polish women have been observed.

Conclusions: The level of awareness and knowledge on CVD in women in Poland remains low. Number of prevention and education initiatives dedicated to this population, to this disease, in view of increasing scale of the problem, new health threats is insufficient. More effective, targeted actions should be undertaken. „FitPolka“, using the potential of e and m-health, combining modern IT solutions with women-oriented approach, reliable knowledge and experience of its authors, may constitute a valuable and more effective tool of education and prevention, supporting women in their everyday health management. In a consequence, this project may lead to improvement of health and quality of life of women, increase their level of education and CVD awareness, and reduce the CVD prevalence in this group.

Key words: prevention, education, cardiovascular disease, women, m-health, e-health

Słowa kluczowe: profilaktyka, edukacja, choroby układu krążenia, kobiety, m-zdrowie, e-zdrowie

Public Health Forum 2017;III(XI)4(43)

MOTYWACJE I OCZEKIWANIA ZAWODOWE STUDENTÓW UNIWERSYTETU MEDYCZNEGO WE WROCŁAWIU

MOTIVATIONS AND PROFESSIONAL STUDENTS EXPECTATIONS
OF WROCLAW MEDICAL UNIVERSITY

Żarczyńska-Dobiesz A.1, Janiak-Rejno I.1, Chomątowska B.1, Kiedik D.2, Felińczak A.3, Sarbinowska4, Grzebieluch JJ.3

1 Katedra Zarządzania Produkcją i Pracą, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, Wrocław. Polska
2 Zakład Ekonomiki i Jakości w Ochronie Zdrowia, Katedra Zdrowia Publicznego, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, Wrocław, Polska

3 Zakład Organizacji i Zarządzania, Katedra Zdrowia Publicznego, Wydział Nauk o Zdrowiu, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, Wrocław, Polska

4 Katedra i Klinika Gastroenterologii, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, Wrocław, Polska

Wprowadzenie: W sektorze zdrowia motywacje i oczekiwania zawodowe skłaniające studentów do podejmowania studiów wyższych we wskazanym obszarze zyskują szczególne znaczenie. Mają one bowiem swoje bezpośrednie konsekwencje w ich późniejszym życiu zawodowym, a w szczególności w budowaniu bardziej lub mniej pożądanych postaw i zachowań wobec pacjentów oraz kształtowaniu z nimi właściwych relacji.

Cel pracy: Wskazanie w oparciu o przeprowadzone badania empiryczne rzeczywistych przesłanek decyzji podejmowanych przez przyszłych lekarzy, pielęgniarki, ratowników medycznych itp. o kształceniu się w zakresie zawodów sektora medycznego.

Materiał i metody: Badania zostały przeprowadzone na przełomie lat 2016 i 2017. Jako podstawowe narzędzie badawcze wykorzystano autorski kwestionariusz ankiety. Zakres podmiotowy stanowiło 412 studentów Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu zróżnicowanych ze względu na płeć, wiek, kierunek oraz rok studiów. Artykuł ma charakter teoretyczno-empiryczny, powstał na podstawie wyselekcjonowanej literatury przedmiotu oraz fragmentu wyników badań własnych autorek.

Wyniki: Jednym z najważniejszych motywów, który skłonił studentów do podjęcia studiów wyższych na Uniwersytecie Medycznym jest chęć niesienia pomocy innym, aż 90% respondentów oceniło ten wskaźnik jako bardzo ważny i ważny. Do innych, równie znaczących przesłanek, należą: pewność zatrudnienia w wyuczonym zawodzie (88,3%) oraz godziwe wynagrodzenie (81,5%), w tym blisko 3/4 (73,2%) wskazało na wysokie wynagrodzenie. Dla ponad 2/3 (67,7%) badanych potwierdzenie własnej wartości zostało również ocenione jako motyw bardzo ważny lub ważny. Ponadto dla blisko 3/4 (74,8%) badanych bardzo duże znaczenie ma prestiż wykonywanego zawodu.

Wnioski: Analiza wyników przeprowadzonych badań pokazuje, że aż 85% badanych studentów Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu jest zadowolonych z wyboru kierunku studiów. Warto również podkreślić, że zdecydowana większość z nich chce kontynuować pracę w wyuczonym zawodzie. Motywacje i przesłanki dotyczące wyboru studiów wyższych, którymi kierowali się respondenci, są w bardzo dużym stopniu spełniane podczas realizowanego przez UM we Wrocławiu procesu kształcenia.

Słowa kluczowe: motywacja, oczekiwania zawodowe, studenci, proces kształcenia

Key words: motivation, professional expectations, students, educational process

Public Health Forum 2017;III(XI)4(43)

InFormaTIONS for authors (guidelines)
 

1. Public Health Forum is an official quarterly of the Polish Society of Public Health. The journal publishes original research studies, reviews, clinical case studies, public health studies in English and Polish,

2. Authors are asked to make the text available on electronic media and specify the word processor used, preferably be Word for Windows. Texts have to be sent by e-mail.

3. Original articles, together with tables, figures and references should not exceed 21 600 characters (12 pages), reviews 36 000 characters (20 pages).

4. The front page of the manuscript should contain:

– the title of the article in English and Polish

– the author(s)’ forename(s) and surname(s)

– the authors’ affiliation

5. The text of original research studies must have the following structure: introduction, aim, materials and methods, results, discussion, conclusions (which cannot be a summary of the paper). Abbreviations must be preceded by the full text when first used. In research studies in which investigations were carried out on human beings or animals, as well as in clinical studies, approval of the Bioethics Committee must be obtained and relevant information be included in the manuscript.

6. An abstract of 200-250 words should precede the main article. Abstracts in English and Polish should contain the following structure: aim, material and methods, results, conclusions. Abbreviations should not be used in the title or the abstract.

7. Key words (3-6) will be printed both in English, according to the Medical Subject Heading Index Medicus Catalogue (MeSH) website http://www.nim.nih.gov.mesh/MBrower.html). Key words should not be a repetition of the title.

8. All figures and photos must have a minimum resolution of 300 dpi and be sent in JPG, TIFF and EPS files (one figure in one file). Legends and titles should be in separate Word for Windows file.

9. Tables, their titles and content should be written in Word for Windows. All the footnotes referring to each table should be placed underneath the text of the table. Please mark where the table or figure should be inserted.

10. References should be given in the order of citation and should be limited to those quoted in the text. In original articles, the number of references should not exceed 30, while in review papers 40. Each reference should include the surname(s) of the author(s) and the first letter of their first name(s), the title of the article, the abbreviated title of the journal (according to Index Medicus), the year, and number of the first and last page. When quoting book references, give the surname of the author(s), the first letter of the first name, the title of the chapter, the title of the book, the publisher, the place and year of publication. It is allowed to cite Internet references with the URL, with the date when the article was used and, if possible, the names of the authors.

11. After the references, the surname and first name, correspondence address, telephone number and e-mail address of the first author should be given.

12. The submitted manuscript must include a statement signed by all the authors describing the impact of each individual in preparing the article (concept and plan of the work, data collection and analysis, responsibility for statistical analysis, writing the article, critical review, etc.) including a declaration they take full responsibility for its contents. The statement must also include the assurance that the contents have not been published or sent for publication in other journals.

13. The authors also state that there is no conflict of interests at the time of submission, such as:

– financial (employment, counseling, paid reviews, stock ownership, remuneration, etc.)

– personal links

– academic competition or other competition that can have an influence on the content of the paper

– sponsoring of research or other studies involved in the submitted paper at the stage of designing research, collecting and interpreting data, or writing a report.

A conflict of interests takes place when one or more authors has links of financial dependence with industry (through investment, employment, owning stocks or remuneration), directly or through the immediate family. If the work concerns products sponsored by a firm, the authors must include this information.

14. Submitted papers are peer-reviewed by two independent reviewers and are then qualified for publication by the Editor in Chief. Reviews are anonymous. The authors receive each reviewer’s comments concerning corrections or disqualification. The review procedure follows the recommendations of the Ministry of Science and Higher Education published as “Good Practice in Review Procedures in Science” (Warsaw 2012) .

15. The editing board reserves the right to make relevant editing corrections.

16. Accepting the article for publication means that the copyright of the papers belongs to the editors of Public Health Forum.

17. On request, access to the PDF file containing the article is available. PDF file containing all articles is available in open access on the website www

18. Manuscripts not concordant with the above instructions will be returned to be corrected.

19. The editors do not return papers which have not been commissioned.

20. The editors take no responsibility for the contents of the advertisements.

Please submit your manuscript and its electronic version to:

Dorota Kiedik

Wydział Nauk o Zdrowiu, Katedra Zdrowia Publicznego,

Uniwersytet Medyczny, Wrocław

tel. 606 201 143

redakcja@ptzp.org